Bin aydan hayırlıdır denmesinin hikmeti nedir?
"Bin
ay" seksen üç sene dört aylık bir süreye tekabül eder. Geçmişteki salih
kimselerin bir ömür boyu kazandıkları manevi mertebeyi bir gece içinde
elde etme fırsatıdır. Resulullah (a.s.m.) sahabilere İsrailoğullarından
bir kimsenin Allah yolunda bin ay boyunca silâhlı olarak cihat ettiğini
anlatmıştı. Sahabiler bunu duyunca şaşırdılar ve kendi amellerini az,
gördüler. Bunun üzerine Kadir Suresi indirildi.
Başka
bir rivayette Peygamberimiz Sahabilere İsrailoğullarından dört kişinin
seksen sene boyunca hiç günah işlemeden ibadet ettiklerini anlattı.
Sahabiler bunu hayretle karşıladı. Cebrail Aleyhisselâm geldi, "Yâ
Muhammed, ümmetin o birkaç kişinin seksen sene ibadetinde hayrete
düştüler. Allah sana ondan daha hayırlısını indirmiştir" diyerek Kadir
Suresini okudu ve, "İşte bu senin ve ümmetinin hayran kalışından daha
hayırlıdır" buyurdu.
Diğer
bir rivayette Resulullah?a bütün ümmetlerin ömürleri gösterilmişti.
Kendi ümmetinin ömrünü kısa görünce, ömrü uzun olan ümmetlerin
amellerini düşündü. Kendi ümmetinin bu kısa ömürlerinde yaptıkları
amellerle onlara ulaşamayacakları endişesi içinde üzüldü. Yüce Allah da
Habibine, bu üzüntüsüne mukabil Kadir Gecesini vererek diğer ümmetlerin
bin yılından daha hayırlı kıldı.
Kadir Suresi bu hadiseler üzerine nazil olmuştur. Bu sure, Sahabilerin üzüntüsünü hafifleten bir suredir.
Neden "Kadir" Gecesi?
Kadir
Gecesi hüküm gecesi demektir. Duhan Suresinde açıklandığı üzere İlâhi
takdirce belirtilen hükümler Kadir Gecesinde ayırd edilir. Bu anlamda
Kadir Gecesine takdir gecesi diyenler de vardır. Aslında eşyanın,
işlerin ve hükümlerin miktar ve zamanları ezelde takdir edildiği için
burada söz konusu olan takdir, önceden tespit edilen kader programının
yerine getirilmesiyle ilgili planların hazırlanmasıdır.
"Kadr" kelimesinde "tazyik" manası da vardır. Buna göre o gece yeryüzüne o kadar çok melek iner ki, dünya onlara dar gelir.
Bir
hadiste, "O gece yeryüzüne inen meleklerin sayısı çakıl taşlarının
sayısından çok daha fazladır" buyurularak buna işaret edilir.
Kadir
Gecesinin Ramazan´ın hangi gecesine rastladığı hususunda pekçok rivayet
olmakla birlikte, Ramazan´ın son on gününde aranması tavsiye
edilmiştir. Bazı hadis-i şeriflerden de 27. gecesine denk geldiği
bildirilmektedir. "Onu yirmi yedinci gecede arayınız" mealindeki hadis
bu hususa işaret etmektedir.